Co naprawdę oznacza „wypadek przy pracy rolniczej”? Dwa ważne orzeczenia Sądu Najwyższego dla rolników
Wielu rolników żyje w przekonaniu, że skoro doszło do wypadku na terenie gospodarstwa, to KRUS powinien automatycznie wypłacić jednorazowe odszkodowanie. Niestety, to częsty mit. Dwa najnowsze orzeczenia Sądu Najwyższego (III USK 42/23 i II USKP 50/24) pokazują, że kluczowe znaczenie ma charakter wykonywanych czynności, a nie samo miejsce wypadku.
W tym artykule wyjaśniamy, co naprawdę chroni ubezpieczenie społeczne rolników – i kiedy KRUS może odmówić wypłaty świadczenia.
⚖️ Orzeczenie 1: Spadł z drabiny przy naprawie dachu – SN: to był wypadek przy pracy rolniczej
Postanowienie SN z 3 sierpnia 2023 r. (III USK 42/23)
W tej sprawie rolnik K.B. uległ wypadkowi podczas naprawy dachu ganku stanowiącego przybudówkę do stodoło-obory, w której przechowywano zboże i drobny sprzęt. KRUS odmówił wypłaty odszkodowania, uznając, że czynność miała charakter „domowy”. Sprawa trafiła do sądu – i ostatecznie rolnik wygrał.
Sąd Najwyższy przyjął, że:
„Nie jest wystarczającą przesłanką uznania zdarzenia za wypadek przy pracy rolniczej sam fakt wystąpienia tego zdarzenia na terenie gospodarstwa. Zdarzenie musi być powiązane z działalnością rolniczą związkiem:
czasowym,
miejscowym,
przyczynowym,
funkcjonalnym.”
🔹 Dlaczego wygrał? Bo ganek prowadził do części gospodarczej budynku, a sam dach był elementem infrastruktury służącej produkcji rolnej. Naprawa była więc uznana za czynność rolniczą, objętą ubezpieczeniem.
⚠️ Orzeczenie 2: Rowerem po części do ciągnika? KRUS nie zapłaci
Wyrok SN z 18 września 2024 r. (II USKP 50/24)
W tej sprawie rolnik wracał rowerem z paczkomatu, gdzie odebrał część zamówioną do naprawy ciągnika. Uległ wypadkowi i złożył wniosek o odszkodowanie z KRUS. Zarówno KRUS, jak i wszystkie instancje sądowe odmówiły wypłaty świadczenia.
„Zwykłe czynności rolnicze” muszą być ściśle powiązane z prowadzeniem produkcji. Czynność poza gospodarstwem może być chroniona, ale tylko wtedy, gdy była konieczna i służyła bezpośrednio gospodarstwu.”
🔸 Dlaczego przegrał?
Sąd ocenił, że był to raczej prywatny objazd rekreacyjny, a odbiór paczki był „przy okazji”. W dodatku paczkomat nie był najbliższym możliwym punktem odbioru.
📌 Co z tego wynika dla rolników?
Aby KRUS wypłacił odszkodowanie, wypadek musi spełniać konkretne warunki. Nie wystarczy, że:
❌ zdarzył się „na polu”,
❌ w gospodarstwie,
❌ lub że był „związany z rolnictwem” w szerokim znaczeniu.
KRUS (i sąd) badają, czy wypadek:
| 🔎 KRYTERIUM | CO TO ZNACZY W PRAKTYCE |
| Związek funkcjonalny | Czy dana czynność służyła bezpośrednio produkcji rolnej? |
| Związek przyczynowy | Czy do wypadku doszło w trakcie tej czynności? |
| Związek miejscowy | Czy miało to miejsce w gospodarstwie lub w miejscu prowadzenia działalności? |
| Związek czasowy | Czy było to w czasie wykonywania pracy, a nie np. po godzinach lub w czasie wolnym? |
✅ Jak się zabezpieczyć?
🔹 Dokumentuj czynności i miejsce wypadku (zdjęcia, faktury, potwierdzenia odbioru części itp.)
🔹 Zgłaszaj wypadki szybko, z dokładnym opisem, jak i gdzie do niego doszło.
🔹 Unikaj objazdów i „przy okazji” – dowód na związek z gospodarstwem musi być jednoznaczny.
🔹 Zasięgnij porady prawnej, jeśli KRUS odmówi – wiele spraw kończy się wygraną rolnika w sądzie.
🛡 Prowadzimy sprawy przeciwko KRUS – również online
Od lat reprezentujemy rolników w sporach z KRUS dotyczących:
✅ jednorazowego odszkodowania,
✅ wypadków przy pracy,
✅ odwołań od decyzji organu rentowego.
📞 607-678-337
📧 urbanek@kancelariaurbanek.com.pl